Kop en bal: Geen wazige toestand

,,Vaak krijg ik de vraag: hoeveel procent maakt mentale training uit voor mijn prestaties? Dat is een leuke vraag waar je lang over kan discussiëren. Ik zeg altijd: ik weet het eigenlijk niet. Stel dat wij allebei in de finale van de 100 meter sprint staan met hetzelfde persoonlijk record (PR) en vergelijkbare prestaties in de voorrondes. Als jij zo zenuwachtig bent dat je twee valse starts maakt, dan maakt het honderd procent uit; dan is het mentale aspect bij jou de beperking geweest.

Het is ook mogelijk dat wij allebei hetzelfde PR hebben, maar dat jouw trainer iets niet goed heeft gedaan in de periodisering. In dat geval ben ik beter voorbereid en win ik. Dan heeft het dus niets met het mentale aspect te maken.

Taartpunt

Je kan het vergelijken met een taartpunt. Hoe je presteert heeft onder meer te maken met je fysieke situatie, trainingsschema’s en de sociale omstandigheden; als er thuis of in het team van alles aan de hand is, presteer je minder. Ook het mentale aspect is een onderdeel van die taartpunt. Om tot een goede prestatie te komen moet je als sporter zorgen dat alle onderdelen goed zijn, dus ook het mentale.

Vaak gaan sporters pas naar een sportpsycholoog als ze een probleem hebben, maar je kan ook zeggen: ik heb de beste coach die er is, ik zorg dat mijn voeding klopt en ook mentaal wil ik alles op een rij hebben. Ik heb wel eens een sporter begeleid die op dat moment nummer één van de wereld was en die zei: dat wil ik ook blijven; ik heb nu geen probleem en dat wil ik graag zo houden.
 

 
Wazige toestand

Individuele sporters zijn over het algemeen meer bereid naar zichzelf te kijken. Als ze tegen iets aanlopen, willen ze kijken of ze wat kunnen veranderen waardoor ze zich beter gaan voelen en hun prestaties beter worden. Binnen de voetbalwereld is de drempel soms nog wat hoog. Veel spelers denken: ik heb geen mentale begeleiding nodig. Je kan ook zeggen: kijk wat je eraan hebt en doe er je voordeel mee.

Zo heb ik een keer met een voetballer gewerkt die wel eens wilde langskomen. Vooraf was hij nog sceptisch, maar ik heb superleuk met hem gewerkt. Hij ging bepaalde boeken lezen, waarvan hij twee jaar geleden nog dacht: wat een wazige toestand. Achteraf zei hij: er is een wereld voor me open gegaan. ”

 
De specialist

Sandra van Essen is als sportpsycholoog verbonden aan het Sportmedisch Centrum van de KNVB. Al ruim achttien jaar begeleidt Van Essen sporters op het mentale vlak; van judoka’s tot tennissers en van wielrenners tot voetballers. Kijk voor meer informatie op www.sandravanessen.com.

Ook een vraag voor onze sportpsychologe Sandra van Essen? Schroom niet en stel hem via senioren@website-voetbal.nl. De meest interessante worden behandeld door Sandra zelf.